การพ ฒนาก จการด านอวกาศของประเทศไทย และท ศทางในอนาคต นายไชยย นต พ งเก ยรต ไพโรจน ผ อ านวยการส าน กก จการอวกาศแห งชาต กระทรวงเทคโนโลย สารสนเทศและการส อสาร 1
Contents ก จการอวกาศในประเทศไทย สถานภาพของก จการอวกาศในประเทศไทย การใช ประโยชน จากก จการอวกาศ การว จ ยและพ ฒนาเทคโนโลย อวกาศ การจ ดท าแนวทางการพ ฒนาก จการอวกาศของประเทศ แนวทางการพ ฒนาก จการอวกาศของประเทศ การก าหนดว ส ยท ศน พ นธก จ ว ตถ ประสงค ย ทธศาสตร เป าหมาย แผนงาน และก จกรรมให สอดคล องก บหล กการของ เศรษฐก จพอเพ ยง โครงสร างก จการอวกาศของประเทศ งานส าค ญท ต องเร งร ดด าเน นการ 2
สถานภาพของก จการอวกาศในประเทศไทย ประเทศไทยได ใช ประโยชน จากดาวเท ยมมาประมาณ 40 ป โดยใช งานในด านการส อสารโทรคมนาคม การส ารวจ ระยะไกล การเฝ าระว งภ ย และการช วยพยากรณ อากาศ โดยม ดาวเท ยม เพ อการส อสารภายในประเทศเป นของตนเอง ค อ ดาวเท ยมไทยคม เพ อใช งานด านส อสารในประเทศ และน าไปให บร การในต างประเทศ นอกจากน ประเทศไทย ย งได ร บส ญญาณจากดาวเท ยมของประเทศต าง ๆ หลายดวง เพ อใช ประโยชน ในด านการส ารวจระยะไกลเพ อประย กต ใช งาน ด านต าง ๆ ได แก ด านป าไม การเกษตร ส งแวดล อม ผ งเม อง ฯลฯ ซ งประเทศไทยเป นประเทศแรกในภ ม ภาคเอเช ยท ม สถาน ร บส ญญาณดาวเท ยมส ารวจทร พยากร 3
การใช ประโยชน จากก จการอวกาศ ด านการส อสารโทรคมนาคม ด านการร บร จากระยะไกล (Remote Sensing) และ ภ ม สารสนเทศ (Geographic Information System GIS) ด านการเกษตรและการส ารวจพ นท และระบบการก าหนด ต าแหน งบนโลก (Global Positioning System, GPS) ด านการพยากรณ อากาศ และการบรรเทาสาธารณภ ย ด านความม นคง ด านการศ กษา 4
การว จ ยและพ ฒนาเทคโนโลย อวกาศ ในป 2530 สภาว จ ยแห งชาต โดยคณะกรรมการ สภาว จ ยแห งชาต ได แต งต งคณะท างานพ ฒนาและว จ ย จรวดฝนเท ยมข น ส าน กงานพ ฒนาเทคโนโลย อวกาศและภ ม สารสนเทศ (องค การมหาชน) ได ด าเน นการโครงการพ ฒนาดาวเท ยม Remote sensing ของประเทศไทย ค อ ดาวเท ยม THEOS (Thailand Earth Observation system) (THEOS) 5
การว จ ยและพ ฒนาเทคโนโลย อวกาศ (ต อ) มหาว ทยาล ยเทคโนโลย มหานคร ได พ ฒนาดาวเท ยม ขนาดจ ว (Micro Satellite) ไทยพ ฒ (Thaipat) เพ อใช ในการ ส ารวจทร พยากรธรรมชาต กระทรวงเทคโนโลย สารสนเทศและการส อสารในนามร ฐบาล ไทย ได ร วมม อก บกล มประเทศในทว ปเอเซ ย ค อ สาธารณร ฐ ประชาชนจ น และสาธารณร ฐอ สลามอ หร าน ในการสร าง ดาวเท ยมขนาดเล กช อ Small Multi Mission Satellite (SMMS) 6
การจ ดท าแนวทางการพ ฒนาก จการอวกาศของ ประเทศ กระทรวงเทคโนโลย สารสนเทศและการส อสารในฐานะท เป นหน วยงานร บผ ดชอบหล ก ได ตระหน กถ งความส าค ญของ การพ ฒนาก จการอวกาศของประเทศไทย ตลอดจนการใช ประโยชน จากก จการอวกาศ เพ อผล กด นให ประเทศไทยเป น ศ นย กลางด านการส อสารและประสานความร วมม อด านก จการ อวกาศในภ ม ภาค ประกอบก บป จจ บ นม หลายหน วยงานท ร บผ ดชอบก จการอวกาศเฉพาะด าน แต ย งไม ม หน วยงานใดท ท าหน าท ก าหนดนโยบายระด บชาต และประสานการด าเน นงาน ด านก จการอวกาศท งในประเทศและระหว างประเทศ ด งน น กระทรวงเทคโนโลย สารสนเทศและการส อสาร จ งได จ ดท า แผนแม บทการพ ฒนาก จการอวกาศของประเทศข น 7
การก าหนดว ส ยท ศน พ นธก จ ว ตถ ประสงค ย ทธศาสตร เป าหมาย แผนงาน และก จกรรมให สอดคล องก บหล กการ ของเศรษฐก จพอเพ ยง ว ส ยท ศน (Vision) ก จการอวกาศไทยจะเป นต วข บเคล อนให เก ดความม นคง ทางเศรษฐก จและส งคม ค ณภาพช ว ตท ด ของชนในชาต และส นต ภาพในโลก พ นธก จ (Mission) เสร มสร างความร วมม อในการพ ฒนาและประย กต ใช เทคโนโลย อวกาศท งในประเทศและระหว างประเทศเพ อ ด ารงไว ซ งความม นคงทางเศรษฐก จและส งคมของชาต รวมท งการพ ฒนาท ย งย น 8
ว ตถ ประสงค (Objective) 1. การประย กต ใช ประโยชน จากเทคโนโลย อวกาศเพ อพ ฒนา ส งคมแห งภ ม ป ญญาและการเร ยนร เพ อสนองตอบการ ด าเน นนโยบายในระบบเศรษฐก จแบบพอเพ ยง 2. สน บสน นส งเสร มการศ กษาว จ ยและพ ฒนาว ทยาศาสตร และ เทคโนโลย อวกาศเพ อการพ ฒนาท ย งย น 9
ย ทธศาสตร (Strategy) ย ทธศาสตร ท 1 การบร หารจ ดการก จการอวกาศแห งชาต ให ม เอกภาพ ย ทธศาสตร ท 2 การพ ฒนาก จการอวกาศเพ อความม นคง ของชาต ย ทธศาสตร ท 3 การพ ฒนาบ คลากรด านอวกาศ ย ทธศาสตร ท 4 การพ ฒนากฎหมายอวกาศและ ความร วมม อระหว างประเทศ ย ทธศาสตร ท 5 การพ ฒนาและสะสมองค ความร ด านอวกาศ ย ทธศาสตร ท 6 การใช อวกาศเพ อการพ ฒนาส งคม และ สาธารณประโยชน ย ทธศาสตร ท 7 การด าเน นการด านอวกาศเช งพาณ ชย 10
โครงสร าง ก จการอวกาศ ของประเทศ 11
งานส าค ญท ต องเร งร ดด าเน นการ การแต งต งคณะกรรมการนโยบายอวกาศแห งชาต การจ ดต งองค การอวกาศแห งชาต 12